Tenk nytt om kopirettar

Innhald er ein uendeleg ressurs. Folk kan laga perfekte kopiar av digitalt innhald gratis. Det er kvifor dei forventer at informasjonen er gratis - fordi den er faktisk gratis! Og det er bra!

Tenk på innhald eller informasjon som vatn. Kvar vatn flyt, liv flommer.

 

content_is_free

Behaldare - objekter slik som bøker, DVDar, disketter eller printbileter - er ikkje gratis. Men dei er fordi dei er ein begrensa ressurs. Ingen forventer at disse objektene skal vere gratis, og folk friviljug vil betale gode pengar for dei.


containers_not_free

Tenk på behaldarane - bøker, CDar og disketter - som flasker eller bøtter. Disse behaldarane skapar verdi og brukarheit med påverkinga dei har på vatn. Om du kan få vatn gratis i ein elv, kjempebra - det reduserar ikkje verdien av behaldarane. Faktisk heilt det motsatte, når elva flyt burtover så har behaldarane ein viktigere verdi.


free_vs_not_free

Når vi fortsetjar denna metaforen: kopirett monopolisering er eit forsøk på å stenge tilgong og setja ein demning på alt vatnet og reduserar det til berre små bekkar som folk flest kan bruke. Når eit gigantiske media klarar å lukke opp kultur, så er det som å lukke burt vatn: vatne starter å bli stille og blir farlegt å drikke. Fisken døyr og myggen blir mange, fordi vatnet ikkje har nokon plass å straume frå eller til.


stagnant_pool

 

(Det er korleis vi får slike ting)

Kopirettar pleide ikkje å gjelde folk flest og var meint for kommersielle aktørar. Men no har folk flest fått mindre eigarskap til kulturen sin, for ikkje å gløyme eigendelane sine. Disse rettane tenar selskapene masse pengar på men er på bekosting av vanlege folk sin fridom eller moglegheita til å eige sin kultur og sine ting.

Difor meiner vi det er tid for å revidere åndsrett og kopirettane våre.